نسخه چاپی



  چاپ        ارسال به دوست

بررسی روندخصوصی سازی درجهان

در بررسی روند خصوصی  سازی در جهان با استفاده از مركزآامار و اطلاعات بانك جهانی می بینیم كه طی سالهای 2004- 2005 در 62 كشوردرحال توسعه 400 معامله درجهت خصوصی سازی به ارزش بالغ بر 90میلیارد دلار ازبخش دولتی به بخش خصوصی انجام گرفته است .

 

به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان خصوصی سازی؛ درسال 2004 ، 170 واگذاری به ارزش 33میلیارد دلارودرسال 2005 با 15 درصد رشددرمعامله و72 درصد رشد درارزش معاملات به 57 میلیارد دلاررسیده است تقریباً 80 درصد واگذاریها متعلق به10 كشور جهان وكشورهایی كه ازسال 1990 از قبیل رومانی ،اُكراین ، پاكستان ومجارستان به این 10 كشورپیوسته اند میباشد.

تركیه وچین باهم یك/سوم  ارزش واگذاریها رابه خود اختصاص داده اند. چین با 18 میلیارددلار كه 70درصد آن ازفروش سهام جزء بانك ها وبیمه ها وتركیه به دنبال چین با6/12 میلیارد دلاركه نصف این مبلغ ازفروش 55 درصدترك تلكام (Turk Telekom) به ارزش 55/6 میلیارددلار درجایگاه دوم بعدازچین قرارگرفته است. این دوره بزرگترین دوره معاملات درجهت خصوصی سازی در دنیا به شمار می آید .رومانی باواگذاری بانك بازرگانی بانكاكمرشالیا رومانیا (Banca Comerciala Romana) به ارزش 7/4 میلیارددلار و دیگرمعاملات بزرگ درجایگاه سوم قراردارد واُكراین بافروش كارخانه آسیاب استیل  كریوریزهستال(Kryvorizhstal) به ارزش 8/4 میلیارد دلار درجایگاه چهارم قرارگرفته است . پاكستان باانجام گروه بزرگی ازواگذاریها از قبیل واگذاری مخابرات خودرا دررده این ده كشور قرارداده است وهمچنین مجارستان باواگذاری فرودگاهها وشركت های نفتی و صنعتی جایگاهی همچون پاكستان به خود اختصاص داده است

 

همتایان منطقه ای

دربحث خصوصی سازی ،اروپا وآسیای میانه هنوز درسطح نخست قراردارند وهمراه با شرق آسیا 80 درصد از ارزش واگذاریها و 9تااز،10 واگذاری عمده رادرطول سالهای 2004تا 2005 را به خود اختصاص داده اند. جنوب آسیا سهم خودرا دو برابر كرده است درحالیكه این روند در كشورهای آمریكای لاتین به صورت تعجب آوری رو به كاهش گراییده. خاورمیانه وشمال آفریقا وهمچنین كشورهای صحرای آفریقا روندی نسبتاً بدون تغییری را دنبال كرده اند.

 

اروپا وآسیای میانه در رده اول

این منطقه ازدنیا 47میلیارد دلاراز ارزش 200واگذاری رابه خوداختصاص داده وسهم خود رااز40 درصد كل ارزش به 54 درصددرطی سالهای 2000 تا2003 رسانده است. پیوستن به اتحادیه اروپا یكی از اصلی ترین محرك هابرای دوكشور نخست یعنی تركیه با 26درصدازارزش كل واگذاری درمنطقه ازقبیل (فرودگاهها،بنادر،پتروشیمی،آلومنیوم،نفت وبانكهاوبعلاوه، شركت ترك تلكام) ورومانی با15درصدارزش واگذاریهاازقبیل(سوخت،برق وگازوهمچنینBCR) بوده است.جمهوری چك باواگذاری مخابرات،نفت،پتروشیمی ومعادن وكشورهلند باواگذاری بانك ها،نفت وگازو كارخانهاهركدام10درصدازارزش كل واگذاری منطقه رابه خوداختصاص داده اند. اُكراین ومجارستان وروسیه فدرال ازدیگركشورهای مهم دراین خصوص بوده اند.

 

شرق آسیا: غالب آمدن بانك ها در چین

شرق آسیابا22میلیارد دلاراز51 واگذاری به عنوان دومین منطقه ازلحاظ ارزش واگذاری بوده است.وسهم25درصدی خودرابه طورثابت حفظ كرده است.چین80درصدارزش واگذاریهای منطقه شرق آسیا وتقریباً70درصدازاین واگذاریهاازفروش سهام جزء 8بانك به خارجیها كه 5 تاازآنهاازبانكهای بزرگ وشركتهای بیمه بوده است به خوداختصاص داده است.همچنین فعالیتهایی درزمینه آب،گازوپایانه هاانجام گرفته است.سه كشوردیگرازقبیل مالزی(باواگذاری بخش نیرو وبنادر) تایلند (باواگذاری خطوط هوایی وفرودگاهها) واندونزی(باواگذاری بانكها،نیرووگاز) سعی كرده اندكه كمترواگذاریهای بزرگی راداشته باشند.   

 

جنوب آسیا: جهش پاكستان

جنوب آسیابا8 میلیارد دلاراز39 واگذاری سهم خودرااز4درصدكل ارزش واگذاری درسالهای 2000- 2003 به9درصددرطی سالهای2004تا 2005 رسانده است.امااین فعالیتهاعلی رغم اینكه منطقه دارای بازاربزرگ سهام منطقه ای ازشركت های دولتی می باشدفقط محدودبه دوكشور می باشد.

پاكستان سهم منطقه ای خودرابه دنبال انتصاب وزیرجدیدخصوصی سازی درآپریل2003از15 درصددرسالهای 2000-2003 به53 درصددرسالهای 2004- 2005 افزایش داده است. درمیان واگذاریهای اساسی در این كشور ،فروش 26درصدبخش كنترلی شركت مخابرات كه بزرگترین واگذاری به ارزش6/2میلیارد دلار میباشد و 9 واگذاری بزرگ دیگر ، ازقبیل فروش موبایل،وبخش های بزرگی ازبرق، پالایشگاههای نفت وكارخانه های كودهای شیمیایی وسهام عمومی عرضه شده درگاز،نیرووسوخت در این دوره به چشم می خورد . باقی مانده ارزش منطقه متعلق به عرضه سهام كوچك شركتهای بزرگ دولتی هندوستان ازقببل شركت نفت وگاز طبیعی وشركت ملی نیروی ترمال (Thermal) می باشد.استراتژی واگذاری درهندوستان باسركارآمدن دولت جدیددرسال2004 متوقف گردید.

 

آمریكای لاتین: بیشترین كاهش

كشورهای آمریكای لاتین با اختصاص 1/3 میلیارد دلاراز26 واگذاری درسالهای 2004- 2005 سهم خرد را ازكل ارزش واگذاریهادرسطح جهان ار17درصددرسال2000- 2003به 3درصدرسانده اند.

این كاهش هم ریشه دركاهش پرتفوی بنگاههای دولتی وبخشی هم مربوط به واكنشهای سیاسی وعمومی به خصوصی سازی بوده است.شیلی یك/چهارم ارزش واگذاریهای رادرمنطقه ازطریق واگذاری امتیازاخذعوارض بزرگ راهها،آب وراه آهن به خوداختصاص داده است .سهم برزیل از85درصدبه 23درصدسقوط كرده وبیشترواگذاریهاازواگذاری 2 امتیاز بزرگ درحمل ونقل وآب وفاضلاب به دست آمده است.مابقی درصدسهم منطقه به واگذاری بانك گراناهارور (Granahorrar) دركلمبیا(معامله بزرگ منطقه به ارزش420میلیون دلار)، مخابرات درالسالوادور،فرودگاههادرمكزیك ونیروگاههای هیدروالكتریكی ومعادن درپرو.اختصاص دارد

 

خاورمیانه وشمال آفریقا

این منطقه با27واگذاری به ارزش 5/7 میلیارد دلار ؛سهم خودرابه8 درصدازارزش كل واگذاریها كه درسالهای 2000-2003 ،11درصدبوده ،كاهش داده است .دراین منطقه هم دوكشورحدود70 درصدارزش واگذاری رابه خوداختصاص داده است.سهم37درصدی مراكش ازفروش مراكش تلكام (Marco Telecom) به ارزش 5/2میلیارد دلار و سهم 30درصدی مصرنیز از واگذاری مخابرات مصربه ارزش 892میلیون دلاروهمچنین معاملات بزرگی ازقبیل واگذاری سیمان،كودهای شیمیایی،پتروشیمی،معادن ونفت بوده است.

مخابرات دوباره به عنوان بخش نخست واگذاری(70درصدارزش واگذاری درمنطقه) می باشد همچنین از فروش هایی كه در این دو كشور همراه با عمان و الجزایر (تلفن ثابت)،جمهوری اسلامی ایران و تونس (تلفن همراه) انجام گرفته قدردانی كرد.

 

صحرای آفریقا: چندكشوروچند واگذاری

منطقه صحرای آفریقا با23واگذاری به ارزش 975میلیون دلاراز 1 درصدازكل ارزش واگذاری درسال2005 كه كمترازارزش 3درصدی درسالهای 2000الی2003می باشدبه خوداختصاص داده اند.اینگونه فعالیتها فقط اختصاص به تعدادكمی از كشورهادارد درحالیكه بنگاههای دولتی بزرگی وجود دارد.نیجریه بااختصاص 70درصدكه 40درصدازاین 70درصد به واگذاری امتیاز 25ساله بندراپاپاوبقیه ازواگذاری كودشیمیایی وهتل اختصاص دارد.تونس وغنا باهم 12درصدكه اساساً ازفروش سهام مخابرات وموبایل به دست آمده به خوداختصاص داده اندوبقیه واگذاریهادرسودان،كنیا،رواندا،آفریقای جنوبی وماداگاسكاازفروش مخابرات بوده است.

 

روند بخشی:خصوصی سازی

سه بخش در  حدود90درصدازارزش واگذاریهارابه خوداختصاص داده است. بخش زیرساخت(مخابرات، برق، گازطبیعی، حمل و نقل و آب) بخش فاینانس(بانك ها،بیمه هاودیگرخدمات مالی) بخش انرژی(اكتشاف وتولیدنفت وگازودیگرهیدروكربن ها).

 

بخش زیرساخت

سهم بخش زیرساخت از كل ارزش از55درصددرسالهای 2000-2003به 42درصد در سالهای 2005-2004كاهش یافته است.دراین قسمت دوباره مخابرات بیشترین درآمدرابه خوداختصاص داده است و ارزش سهم خودرااززیرساخت از50درصدبه 60درصدافزایش داده است.90درصداین سهم با10واگذاری در10كشوربه دست آمده است.همچنین حمل ونقل سهم خودراافزایش داده واز8درصدبه 21درصدرسانیده است.واگذاری امتیازفرودگاهها درتركیه ومجارستان – تایلندومكزیك 70درصدارزش بخش حمل ونقل رابه خوداختصاص داده است.30درصدباقی مانده بخش حمل ونقل مربوط به واگذاری بنادرواخذعوارض جاده هاوبزرگ راههادربرزیل،شیلی،مكزیك وهندوستان می باشد.

سهم برق بازهم پائین ْآمدواز39درصدبه16درصد با 3 واگذاری (مالزی،جمهوری اسلواك وهندوستان)نزول پیداكرد كه این تقریباً نصف ارزش واگذاری می باشد.صنعت آب دریك سطح3درصدی ثابت كه حدود80درصدارزش این صنعت دركشورهای شیلی(34درصد) چین(32درصد) وبرزیل(17درصد)انجام گرفته است.

 

بخش فاینانس

سهم بخش فاینانس از19درصددرسالهای 2000-2003 به حدود30درصد درسالهای2004-2005 افزایش نشان می دهد.اماتقریباً90درصدارزش واگذاری این بخش از10معامله از فروش سهام جزء7بانك درچین كه 60درصدارزش می باشد به دست آمده است.باقی مانده متعلق به دوواگذاری دراروپا وآسیای میانه ازفروش مركز بازرگانی رومانادررومانی وبانك Pko-Buk Polski می باشد.ازدیگركشورهایی كه دراین بخش فعال بوده اندمی توان كلمبیا،برزیل،آلبانی،صربستان،مصر،لبنان وتونس رانام برد.

بخش رقابتی: درحال رشد

این بخش پس ازكاهش درسالهای اخیر ارزش خود راافزایش داده وبه 13 درصددرسالهای 2005-2005رساند است .تقریباً40درصدارزش واگذاری این بخش ازفروش كارخانه  آسیاب استیل دراُكراین می باشد. همچنین واگذاریهای بزرگی از فروش كارخانه هادرهلند،تركیه،مجارستان،صربستان ومصرانجام گرفته ودرپاكستان دراین بخش واگذاری كارخانه های سیمان،كودشیمیایی وآلومنیوم به بخش خصوصی انجام گرفته .مع الهذا خصوصی سازی درخدمات افزایش چشم گیری داشته است ازقبیل واگذاری خدمات بخش هوائی درتایلند، پاكستان، لیتوانی، جمهوری اساواكی و تركیه.

 

انرژی و بخشهای زیربنائی: روندی ثابت

بخش انرژی 15درصدكل انرژی رابه خوداختصاص داده است كه عمده فعالیت این بخش متعلق به اروپاوآسیای میانه (روسیه، رومانی و هلند) و جنوب آسیا(هندوستان وپاكستان) می باشد.

بخش زیربنائی بایك روندثابت2درصدی كه92درصدآن ازواگذاری در اروپا و آسیای میانه (جمهوری چك،اُكراین،ارمنستان وتركیه)و 8درصدباقی مانده متعلق به واگذاری معدن لس بامباس پرومی باشد بدون تغییر بوده است.

 

نتیجه:

آماروارقام بالانشان می دهدكه اوج خصوصی سازی دردنیامتعلق به سالهای2004-2005 دربخش های بانك،حمل و نقل، مخابرات و بخش های رقابتی می باشد.

- كشورهائی ازقبیل تركیه،رومانی،پاكستان ومصربه صورت فعال خصوصی سازی راباانگیزه رهبران سیاسی وتوافقات بین المللی وفشارهای مالی انجام داده اند.

- خصوصی سازی دربعضی ازموارد (ازقبیل بانك های چین) درگیرفروش سهام جزءدربازار سرمایه با باقی ماندن كنترل دردست دولت بوده است.تأثیر این قبیل واگذاریها هنوز به صورت سیستمی درحال ارزیابی است وظیفه ای كه نیازمند بوجود  آوردن ظرفیتهای بیشتری برای مانیتور وارزیابی كردن فعالیت ها ست.

- خصوصی سازی یك وسیله برای سرمایه گذاری مستقیم خارجی بوده است.

- به منظورتسهیل كردن  وبه دلیل نبودن توافق برسرقیمت یاافرادشركت كننده درمزایده؛ خصوصی سازی دركشورهای دیگرانجام گرفته (كرواسی -مولداوی)

                                                                                                 

منبع: مركز آمار خصوصی سازی بانك جهانی 2/2/2007/ ترجمه: تاروردی چگینی(رییس روابط عمومی و امور بین الملل سازمان خصوصی سازی)


١٥:٤٣ - چهارشنبه ٤ مهر ١٣٨٦    /    شماره : ١٧٥٨    /    تعداد نمایش : ٩٠٩


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




تعداد بازديد از اين صفحه :

3599557

     تعداد بازديدکنندگان امروز سایت :

2092

     تعداد کل بازديدکنندگان سایت :

13162824
 

Copyright © 2014 - Iranian Privatization Organization . All rights reserved